Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Προς την Ιεράν Αρχιεπισκοπήν Αθηνών και τας Ιεράς Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος

 «Εκ Συνοδικής Αποφάσεως, ληφθείσης εν τη Συνεδρία της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της 3ης μηνός Νοεμβρίου ε.έ., και εξ αφορμής της εξάρσεως των κρουσμάτων του κορωνοϊού, γνωρίζομεν υμίν ότι η Ιερά Σύνοδος, εν τη ρηθείση Συνεδρία Aυτής, απεφάσισεν όπως, εις επίμετρον των σχετικών Εγκυκλίων Aυτής, απευθύνη υμίν έκκλησιν, και δι' υμών παντί τω Κλήρω, τοις Μοναχικοίς Τάγμασι και τω ευλαβεί Λαώ, ώστε κατά την προσέλευσιν εις τούς Ιερούς Ναούς και τάς Ιεράς Μονάς να τηρώνται επακριβώς άπαντα τα μέτρα προστασίας διά την αποφυγήν εξαπλώσεως του κορωνοϊού, προτρέπουσα πατρικώς διά την πραγματοποίησιν του υποδεδειγμένου υπό της ιατρικής κοινότητος, ως ουσιαστικού μέτρου προστασίας κατά της πανδημίας, εμβολιασμού, ως και τη διενέργειαν, υπό των μη εμβολιασθέντων εισέτι, διαγνωστικών ελέγχων (rapid test ή μοριακού).

Ωσαύτως, υπενθυμίζομεν την υποχρέωσιν διενεργείας, ιδία δαπάνη, δύο διαγνωστικών ελέγχων (rapid test ή μοριακού) εβδομαδιαίως, υπό πάντων των διακονούντων εν τοις Ιεροίς Ναοίς (Κληρικών, Ιεροψαλτών, Νεωκόρων κ.λπ. εργαζομένων), οίτινες δεν έχουν προβή εις εμβολιασμόν κατά του κορωνοϊού, ως και υποβολής των αποτελεσμάτων αυτών τη οικεία Εκκλησιαστική Αρχή, εν τω πλαισίω της τηρήσεως των προβλεπομένων υγειονομικών μέτρων.

Εν κατακλείδι, υπενθυμίζομεν υμίν και την υποχρέωσιν των κατά τόπους Εκκλησιαστικών Συμβουλίων και Ηγουμενοσυμβουλίων διά τον έλεγχον τηρήσεως των μέτρων εν τοις Ιεροίς Ναοίς και ταις Ιεραίς Μοναίς αντιστοίχως».

4 Νοεμβρίου 2021

Εντολή της Ιεράς Συνόδου

Ο Αρχιγραμματεύς

Ο Ωρεών Φιλόθεος

Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΓΓΕΛΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥΣ...

Πρέπει να σκεφτούμε ότι ίσως στην περίοδο που βρισκόμαστε με την έξαρση της πανδημίας - η οποία ολοένα και περισσότερο δείχνει τα δόντια της λόγω κυρίως ακατανόητης αντίδρασης πολλών να εμπιστευτούν την ιατρική κοινότητα - η σημαντικότερη και πιο επίκαιρη εορτή είναι αυτή των αγίων ταξιαρχών: η ανάμνηση του «πρόσχωμεν»-ας προσέξουμε και του «στώμεν καλώς»  από τον αρχιστράτηγο Μιχαήλ προς τις λοιπές τάξεις των αγγέλων, προκειμένου να μην οδηγηθούν στην κατρακύλα του εωσφόρου και όσων τον ακολούθησαν. Γιατί; Διότι όπως εκείνος, σ’ έναν χρόνο απροσδιόριστο σε μας, κάλεσε τις κτιστές πνευματικές δυνάμεις των αγγέλων που τότε βρίσκονταν σε κατάσταση τρεπτότητας να παραμείνουν ενωμένοι με τον Δημιουργό τους και μεταξύ τους, να μείνουν δηλαδή σταθεροί στην υπακοή προς τον Πατέρα τους Θεό με ένα θέλημα στη ζωή τους: το θέλημα Εκείνου, έτσι και τώρα με τη συγκεκριμένη εορτή τους∙ καλούν και εμάς να προσέχουμε και να στεκόμαστε ορθά στην πίστη, δηλαδή να παραμένουμε ενωμένοι με τον Κύριο και Θεό μας Ιησού Χριστό, αγωνιζόμενοι τον κατεξοχήν υπερέχοντα όλων αγώνα υπακοής στο άγιο θέλημά Του και τις άγιες εντολές Του. (Γιατί αυτό δεν συνιστά το μεγαλύτερο και σημαντικότερο πρόβλημα γενικώς στην ιστορία της ανθρωπότητας; Ο αγώνας μεταξύ της υπακοής στο εγώ και το προσωπικό μας θέλημα και της υπακοής στο θέλημα Κυρίου του Θεού μας. Αναλόγως προς τα πού κλίνει η διάθεσή μας και το πνεύμα μας εισπράττουμε τα αντίστοιχα: η υπακοή στον Θεό οδηγεί στην ευλογημένη παρουσία της χάρης Του στην ύπαρξή μας και τη γαλήνη στην ψυχή μας, ενώ η υπακοή στο δικό μας εγωιστικό θέλημα οδηγεί στην καταβαράθρωση της προσωπικότητάς μας και στην κόλαση του άγχους, της θλίψης, της στενοχώριας και της αδιάκοπης ταραχής).

Και πώς σχετίζονται τα παραπάνω με την πανδημία; Μα ακριβώς διότι και η εμφάνισή της έχει ως αιτία τον πεσμένο στην αμαρτία κόσμο μας, κυρίως όμως η διαιώνισή της οφείλεται στη συνεχιζόμενη αμαρτωλή ταραγμένη ζωή μας που δεν υπακούει πουθενά αλλού πέρα από τον εαυτό μας – ας σκεφτούμε πόσο γρήγορα θα είχαμε ξεφύγει από τον καταστροφικό ιό αν όλοι είχαμε τη διάθεση συμμόρφωσης προς τα υγειονομικά μέτρα! Ο ιός θα ήταν ήδη ένα παρελθόν. Τώρα όμως, με τη διαρκή αμφισβήτηση και την ανυπακοή πολλών προς όλους και όλα ο ιός έχει καταστεί σχεδόν παντοδύναμος και ανίκητος. Το επισημαίνουν διαρκώς οι ειδικοί ιατροί, καλεί προς υπακοή των μέτρων η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτικών δυνάμεων του τόπου, κυρίως δε για έναν χριστιανό: το συστήνει ισχυρά και παρακαλεί πατρικά η ίδια η Σύνοδος της Εκκλησίας μας, κάτι που γίνεται αντίστοιχα και από όλες τις Εκκλησίες και τα Πατριαρχεία όπου γης.

Και πώς γίνεται να υπάρχουν χριστιανοί που θέλουν να ανήκουν στην Εκκλησία και να λειτουργούν και να συμπεριφέρονται αντίθετα προς αυτά που οι υπεύθυνοι ποιμένες της υποδεικνύουν; Γίνεται, γιατί τελικώς ο καθένας θεωρεί ότι ως μέλος υπέρκειται(!) του σώματος, η Εκκλησία ως σώμα πρέπει να υπακούει σ’ εκείνον(!) που είναι μέρος και μέλος, άρα στην πραγματικότητα δεν είναι χριστιανός και ας διατείνεται όσο θέλει για κάτι τέτοιο. Και λοιπόν; Τι θα γίνει με την Εκκλησία και τους χριστιανούς; - αυτούς έχουμε υπ’όψιν μας. Ασφαλώς το αυτονόητο: να υπακούσουμε όλοι σε ό,τι εκείνη εν σοφία μάς υποδεικνύει και μας προτρέπει. Το «πρόσχωμεν» και το «στώμεν καλώς» του αρχαγγέλου Μιχαήλ τα λέει σε κάθε εποχή η Εκκλησία μας εν συνόδω, τα λέει και σήμερα, συνεπώς ο δρόμος για τον χριστιανό, αν θέλει να είναι χριστιανός, είναι μονόδρομος, προκειμένου να παραμένει ενωμένος με τον Θεό, με τους αγγέλους, με τους αγίους και με τους συνανθρώπους του.

Τι κρίμα πάντως να διαπιστώνει κανείς ανάγλυφα και στην εποχή μας αυτό που έλεγε ο όσιος μέγας Αρσένιος και που μνημόνευε διαρκώς και ο μέγας Γέρων όσιος Σωφρόνιος ο Αθωνίτης: «στον ουρανό όλοι οι άγγελοι και όλοι οι άγιοι ένα θέλημα έχουν: το θέλημα του Θεού. Στη γη και τον κόσμο τούτο όλοι έχουν διαφορετικό θέλημα. Γιατί ο καθένας υπακούει μόνον στον εαυτό του»! Και τι τραγικό από την άλλη! Να διαπιστώνουμε πόσο ψεύτικα προσευχόμαστε! Να ζητάμε καθημερινά από τον Θεό «να γίνεται το θέλημά Του ως εν ουρανώ και επί της γης» και την ίδια ώρα και στιγμή να έχουμε επιλέξει ακριβώς το αντίθετο!

Η ΣΥΝΑΞΙΣ ΤΩΝ ΑΡΧΙΣΤΡΑΤΗΓΩΝ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΙ ΓΑΒΡΙΗΛ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΣΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΥΡΑΝΙΩΝ ΤΑΓΜΑΤΩΝ

«Ο Μιχαήλ ο διαπρεπέστατος Ταξίαρχος των ασωμάτων Δυνάμεων, και κατά την Παλαιά Διαθήκη και κατά την Καινή της χάριτος, έδειξε και δείχνει  τις πολλές χάριτες και ευεργεσίες του στο ανθρώπινο γένος. Όταν λοιπόν ο αντίπαλος και εχθρός της σωτηρίας μας επαναστάτησε κατά του Δημιουργού και φέρεται να είπε το πρωτοφανές «Θα βάλω τον θρόνο μου πάνω από τις νεφέλες» και καυχήθηκε με το «θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο», τότε ξέπεσε από το αρχαγγελικό αξίωμα,  όπως λέει ο Κύριος «Έβλεπα, λέει, τον σατανά να έχει πέσει από τον ουρανό σαν αστραπή», όπως τα ίδια με αυτόν  έπαθε, λόγω της αλαζονείας του,  και το υπό αυτόν τάγμα αγγέλων. Αυτός λοιπόν ο πανσέβαστος, φυλάσσοντας σαν πιστός δούλος την ευγνωμοσύνη του προς τον Κύριο,  και δείχνοντας την πολλή φροντίδα του για το δικό μας ανθρώπινο γένος, τάχθηκε από τον Παντοκράτορα να είναι ο πρώτος των νοερών και Αρχαγγελικών τάξεων. Διότι όταν είδε τον αποστάτη να έχει πέσει, μάζεψε τους χορούς των Αγγέλων και αφού είπε «Πρόσχωμεν», ας προσέξουμε, ύμνησε με δυνατή φωνή τον Κύριο των όλων, σαν να έλεγε: Ας προσέξουμε εμείς που είμαστε κτιστοί τι πάθανε αυτοί που μέχρι τώρα ήταν φως μαζί με εμάς και τώρα γίνανε σκοτάδι. Αυτή η συγκρότηση λοιπόν ονομάστηκε Σύναξις των Αγγέλων, δηλαδή προσοχή και ομόνοια και ένωση. Αυτός λοιπόν ο μέγας προστάτης και ευεργέτης της σωτηρίας μας, κάνοντας διαρκώς και περισσότερες και πιο εκτεταμένες σωτηριώδεις ευεργεσίες προς όλους, φαίνεται να εμφανίζεται σε πολλούς. Φάνηκε δηλαδή στον Αβραάμ και τον Λώτ κατά την καταστροφή των Σοδόμων. Φάνηκε στον Ιακώβ, όταν προσπαθούσε να ξεφύγει από τον αδελφό του. Προπορευόταν του λαού των Ισραηλιτών, όταν λυτρώνονταν και ελευθερώνονταν από τη σκληρή δουλεία των Αιγυπτίων. Φάνηκε στον Βαλαάμ που πήγαινε να καταρασθεί τον Ισραήλ. Προς τον Ιησού του Ναυή που ζητούσε να μάθει είπε: «Εγώ είμαι ο αρχιστράτηγος του Κυρίου, μόλις έφτασα». Αυτός και τους ποταμούς που αφέθηκαν ελεύθεροι από τους δυσσεβείς κατά του αγιάσματος και του προσκυνήματος, τους οδήγησε αλλού, κάνοντας άνοιγμα στη γη. Κι είναι πολλά άλλα ακόμη στη θεόπνευστη Γραφή που ιστορούνται γι’  αυτόν. Για τον λόγο αυτό ακριβώς και εμείς, προβάλλοντάς τον προστάτη και φύλακα της ζωής μας, εορτάζουμε την πάνσεπτη τώρα πανήγυρή του, εκζητώντας με τις προστασίες και τις πρεσβείες του και κατά τον παρόντα αιώνα να βρούμε απολύτρωση από τις δυσχέρειες, και κατά τον μέλλοντα να καταξιωθούμε της επουράνιας χάρης και τάξης. Αμήν.»

Ο άγιος υμνογράφος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, με δυνατή πίστη και γνώση  όλης της Αγίας Γραφής, Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, μας ανοίγει τα μάτια να δούμε νοερώς τον πνευματικό κόσμο των αγγέλων και αρχαγγέλων, όπως και των λοιπών επουρανίων δυνάμεων ασωμάτων. Να δούμε δηλαδή εκείνη τη δημιουργία του Θεού, η οποία προηγήθηκε της υπόλοιπης κτιστής δημιουργίας και του ανθρώπου, δημιουργία τέτοια που βρίσκεται σε απόλυτη υπακοή προς το θέλημα του Θεού και σε διαρκή δοξολογία του αγίου ονόματός Του.   Κατεξοχήν όμως τονίζει τη θέση και το έργο των αρχιστρατήγων Μιχαήλ και Γαβριήλ. Και για μεν τον Μιχαήλ προβάλλει τον τριπλό χαρακτηρισμό, όπως κάνει άλλωστε σε κάθε αναφορά σ’ αυτόν, όπως στο γνωστό εν Χώναις θαύμα του, του παραστάτη, του πρωτοστάτη και του προστάτη, δηλαδή ότι ο άγιος Μιχαήλ είναι «παραστάτης της Τρισηλίου θεότητος φαιδρότατος», «πρωτοστάτης των ταξιαρχιών των αγγέλων», και βεβαίως «ημέτερος προστάτης», «καθ’  εκάστην μεθ’  ημών πορευόμενος και φυλάττων τους πάντας εκ πάσης του διαβόλου περιστάσεως». Για δε τον άγιο Γαβριήλ υπενθυμίζει ότι ήταν εκείνος ο οποίος «ανεκάλυψεν ημίν θείον και μέγα όντως μυστήριον»: «να σωματούται ο ασώματος Θεός εν μήτρα Παρθενική και να γίνεται άνθρωπος εις το σώσαι τον άνθρωπον», και πριν ακόμη από αυτό «να φέρει τη χαρμόσυνη είδηση της γεννήσεως τέκνου στον Ζαχαρία τον ιερέα», ώστε «να γεννηθεί η φωνή του Λόγου, ο Ιωάννης».

Ο σκοπός όμως της εορτής της συνάξεως των αγγελικών δυνάμεων, κατά τον άγιο υμνογράφο, δεν είναι μόνον η γνώση του πνευματικού αυτού κόσμου και η έκφραση ευγνωμοσύνης μας για τις πολλές και ποικίλες ευεργεσίες τους απέναντι στο ανθρώπινο γένος. Το προέχον γι’  αυτόν είναι εκείνη η δική μας πρακτική, η οποία όντως τους ευχαριστεί και η οποία δεν είναι άλλη από τη μετάνοιά μας: να φύγουμε από την αμαρτία και να ζήσουμε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Διότι «την ημών σωτηρίαν αδιαλείπτως πρεσβεύουσιν και τη μετανοία συγχαίρουσι». Για τη σωτηρία μας πρεσβεύουν πάντοτε στον Θεό και χαίρονται για τη μετάνοιά μας. Από την άποψη αυτή, ο κύριος σκοπός της εορτής τους είναι η πρόκληση της βουλήσεώς μας να τους μιμηθούμε: να ζούμε και εμείς, όσο είναι δυνατόν,  ως άγιοι στον κόσμο, νεκρώνοντας μέσα μας κάθε αμαρτωλή κίνηση. «Οι επί γης μιμησώμεθα ως εφικτόν τούτων την αγιότητα, νεκρούντες πάντα τα μέλη τα της σαρκός». Κι όπως το λέει κι αλλιώς ο ποιητής: «Των αγγέλων ζηλώσωμεν τον βίον, και τας φρένας πτερώσωμεν εις ύψος, και συν αυτοίς αϋλως αναμέλψωμεν, Κύριον υμνούντες και υπερυψούντες εις πάντας τους αιώνας». Δηλαδή: Ας ζηλέψουμε τον βίο των αγγέλων, και ας δώσουμε φτερά στο νου μας να φτάσουμε ψηλά, ώστε μαζί με αυτούς να υμνήσουμε με άυλο τρόπο τον Κύριο, υμνολογώντας Τον και υπερυψώνοντάς Τον εις πάντας τους αιώνας.

ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ: «ΣΧΙΣΜΑΤΙΚΟΙ ΟΙ ΙΕΡΕΙΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΝΤΙΟΙ ΣΤΟΝ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ»

Σχισματικούς, χαρακτήρισε ο Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ, τους ιερείς που προτρέπουν τον κόσμο σε μη εμβολιασμό και δεν τηρούν τα μέτρα στις εκκλησίες, μιλώντας σε εκπομπή γνωστού τηλεοπτικού σταθμού.

Όπως είπε η εκκλησία από την πρώτη στιγμή συμβούλεψε το ποίμνιό της ότι σε μια πανδημία, τείχος ανοσίας χτίζουμε με δύο τρόπους, είτε με την τεχνητή ανοσία με τον εμβολιασμό είτε με τη φυσική ανοσία, τη νόσηση. «Όμως η νόσηση εγκυμονεί τον μεγάλο κίνδυνο της διασωλήνωσης και του θανάτου. Άρα η τεχνητή ανοσία του εμβολιασμού είναι η κράτιστη μέθοδος για την επίτευξη του τείχους ανοσίας και την υπέρβαση της πανδημίας. Αυτό το διακήρυξε η εκκλησία από την πρώτη στιγμή», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Μητροπολίτης.

Τόνισε δε ότι δεν υπάρχουν θρησκευτικοί λόγοι που αποκλείουν τον εμβολιασμό. «Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι δε λειτουργούν οι θεσμοί της πατρίδας μας, δηλαδή η δικαιοσύνη, η αστυνομική αρχή, το ηλεκτρονικό έγκλημα κι έχουν αφήσει ανεξέλεγκτες ιστοσελίδες που διαδίδουν φοβερά πράγματα για τον εμβολιασμό. Όταν διαβάζει κανείς ότι 15χρονος μετά το εμβόλιο πέθανε από ανακοπή καρδιάς, συνέχεια ροή ψευδών πληροφοριών δημιουργούν το πρόβλημα των ανεμβολιάστων. Διαδίδουν τερατουργήματα χωρίς να έχουν τη γνώση».

Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι ζούμε σε μια εποχή που αποδομείται η αυθεντία και ο επιστήμων. «Σήμερα όλοι είναι ειδικοί  για όλα και αυτό αποτελεί το θράσος αγνοίας. Είναι απαραίτητο να αλλάξει η πορεία των πραγμάτων με την καταστολή των ψευδών ειδήσεων που πείθουν ανθρώπους αδαείς να δέχονται a priori ψεύδη και ιδεοληψίες».

Μάλιστα, πρόσθεσε ότι είναι ύβρις κατά του Θεού να αμφισβητείται η ιατρική επιστήμη, διότι στον λόγο του Θεού αναφέρεται ότι η ιατρική και τα φάρμακα έχουν εμπνευστεί στους ανθρώπους από τον Θεό.

«Η εκκλησία είναι σώμα. Δεν είναι ανεξέλεγκτος χώρος. Δυστυχώς πολλοί δε δέχονται την εκκλησία. Η εκκλησία εκφράζεται από την Ιερά Σύνοδο κι όχι από τον κάθε ιερέα. Η ασέβεια στο σώμα της εκκλησίας και στην τάξη επιφέρουν συνέπειες. Αλλιώς οδηγούμεθα σε αναρχία και σχισματικές συμπεριφορές. Αυτοί που τα κάνουν αυτά  έχουν σχισματικές απόψεις, είναι εκτός του σώματος», τόνισε.

Σε ό,τι αφορά στην προτροπή της Ιεράς Συνόδου να υποβάλλονται σε rapid test οι πιστοί για να πάνε στην εκκλησία, ο Μητροπολίτης Πειραιώς δήλωσε ότι οι ιερείς δεν μπορούν να κάνουν ελέγχους υπό την έννοια της αστυνομικής παρουσίας. Ωστόσο, τηρούν τα μέτρα, με τις ποσοστώσεις ανά τετραγωνικό μέτρο, συστήματα εξαερισμού και μάσκες, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στη προσωπική ευθύνη των πιστών.  «Όσοι μπαίνουν στον ναό έχουν τεράστια προσωπική ευθύνη. Δεν μπορείς να είσαι ασθενής και να μπεις σε έναν χώρο λατρείας, συναθροίσεως, διότι τότε διασπείρεις μια νόσο και γίνεσαι εγκληματίας και φονεύς».

ΘΕΛΗΜΑΤΑΡΗΔΕΣ...

Είναι πολύ τραγική και θλιβερή η διαπίστωση από δημοσκόπηση που διενεργήθηκε προ ημερών σχετικά με το θέμα των εμβολιασμών: ένα ποσοστό συμπατριωτών μας, κι αρκετά μεγάλο μάλιστα, ομολογεί ότι δεν πρόκειται ποτέ να προβεί σε εμβολιασμό, διότι δεν υπάρχει περίπτωση κάποιος να τους πείσει για την αναγκαιότητά του και να τους αλλάξει γνώμη! Όπως αφήνουν να εννοηθεί, και ο Θεός ο ίδιος να τους το πρότεινε, εκείνοι και πάλι θα επέλεγαν την άρνηση!

Δεν μας ενδιαφέρει εν προκειμένω το θέμα του εμβολίου – δεν είναι αυτό το ζητούμενο τώρα για μας, μολονότι η άρνηση εκφράζει μία περίεργη και παράδοξη στάση κοινωνικής ευθύνης, μάλλον δεν υφίσταται καθόλου αυτή. Αυτό που ενδιαφέρει και μας ανησυχεί περισσότερο είναι ακριβώς η εξ ορισμού άρνηση, η δήλωση ότι δεν πρόκειται ποτέ να πειστούν από κανέναν, έστω κι αν αυτοί που τους πληροφορούν είναι ειδικοί επιστήμονες, καταξιωμένοι στον χώρο τους, άνθρωποι κοινής αποδοχής και παγκοσμίου εμβέλειας. Κι αυτό σημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι συμπατριώτες μας, μη αφήνοντας καμία ρωγμή για να δεχτούν κάτι άλλο πέρα από τη σκέψη και τη δική τους αντίληψη, για θέμα μάλιστα για το οποίο οι ίδιοι δεν είναι ειδικοί, παρουσιάζονται ως άνθρωποι «μπετόν-αρμέ», παγιωμένοι και θεμελιωμένοι αποκλειστικά και μόνο στο δικό τους θέλημα - οι λεγόμενοι «θεληματάρηδες» που στην πνευματική ασκητική ζωή της Εκκλησίας θεωρούνται ότι αδυνατούν να γευτούν έστω και επ’ ελάχιστον τη χάρη του Θεού, γιατί αυτή προϋποθέτει φρόνημα ταπείνωσης και υπακοής, δηλαδή φρόνημα να αφήσεις κατά μέρος το δικό σου και την άποψή σου και να υποταχτείς στο θέλημα του Θεού ή και στο θέλημα εν αγάπη του συνανθρώπου σου.

Οπότε, πίσω από την «τσιμεντένια» άρνηση των συγκεκριμένων ανθρώπων υποκρύπτεται απ’ ό,τι φαίνεται μία αντιδραστικότητα όχι μόνο κατά των εμβολίων, αλλά γενικότερα και κατά οποιασδήποτε άλλης γνώμης πέραν της δικής τους. Όταν κάποιος είναι προσανατολισμένος μόνο στο «έτσι μ’ αρέσει και δεν πάει να χαλάσει ο κόσμος», τότε εκεί σηκώνεις τα χέρια, γιατί ουσιαστικά έχει καταργηθεί κάθε λογική. Στην περίπτωση αυτή λειτουργούν άλλες δυνάμεις, σκοτεινές και άλογες, πάντως όχι λογικές, κι ίσως έχει δίκιο ιταλός ψυχίατρος που προ καιρού μπροστά στο φαινόμενο αυτό – που δεν είναι μόνο ελληνικό - πρότεινε όχι την πειθώ αλλά την κατανόηση του ψυχολογικού προφίλ της ομάδας αυτής των συνανθρώπων μας. Δεν είναι τυχαίο ότι ένας από τους σπουδαιότερους και σοφότερους ανθρώπους της εποχής μας, ο άγιος Αλβανίας Αναστάσιος, έλεγε επ’ αυτού μήνες πριν: «υπάρχουν κάποιοι συνάνθρωποί μας που πάσχουν από μία βαριά ψυχική νόσο που εκφράζεται με το αρχαιοελληνικό ρητό “ου με πείσεις καν με πείσης”».

Θυμίζει μάλιστα η περίπτωση των «θεληματάρηδων» αυτών – μέσα στους οποίους ίσως πρέπει κατά καιρούς να εντάσσουμε και τους εαυτούς μας, όταν μας καταλαμβάνει το πείσμα για επιβολή των δικών μας μόνο θέλω – και τον ασκητή εκείνο της ιεράς Μονής αγίου Παντελεήμονος του Όρους που μνημόνευε ο άγιος Σιλουανός του Άθω, ο οποίος μετά σαράντα χρόνια ασκητικής και «πνευματικής χριστιανικής» θεωρούμενης ζωής δεν μπορούσε να απεμπλακεί  από το δικό του θέλημα. Κι ήταν το αποδεικτικό στοιχείο που έκανε τον διακριτικό άγιο Σιλουανό να αμφισβητεί «όραμα» της Παναγίας που είχε δεχτεί τάχα ο συγκεκριμένος μοναχός. «Πάτερ μου, σε σένα αποκλείεται να έχει εμφανιστεί η Παναγία. Διότι Εκείνη έχει φρόνημα υπακοής, ενώ εσύ δουλεύεις στο δικό σου θέλημα». Κι όταν έψαξε λίγο περισσότερο τα πράγματα ο άγιος, δέχτηκε την εξομολόγηση του γέροντα ασκητή ότι έτσι έμαθε από μικρός από τη μητέρα του. «Εκείνη μου έλεγε πάντοτε να κάνω αυτό που αρέσει σε μένα και να μην ακούω κανέναν»! Συγκλονιστική πράγματι περίπτωση: ό,τι έμαθε από μικρός δεν μπόρεσε να σβήσει μετά από σαράντα χρόνια ασκητικής, εν υπακοή εννοείται, ζωής!  

Λοιπόν, οι θεληματάρηδες αποκαλύπτουν το λιγότερο μία προβληματική ψυχική κατάσταση, φανερώνουν μία ανύπαρκτη πνευματική ζωή, εκφράζουν έναν εγωισμό και μία αντικοινωνικότητα που χρήζει συμπάθειας, ενώ ασφαλώς για τους χριστιανούς η κατάστασή τους απαιτεί τη δική τους έμπονη εν αγάπη προσευχή – μη τυχόν και τους ελεήσει ο Κύριος, διότι κατά τον άγιο Ιωάννη της Κλίμακος ούτε άνθρωπος αλλ’ ούτε άγγελος δεν μπορεί να τους συνεφέρει! Αυτονόητη βεβαίως και η νήψη και η προσοχή και η εγρήγορση όλων μας, για να αποφεύγουμε «τον βόθυνο» αυτόν, γιατί μάλλον τελικώς εκεί κρύβεται ο ίδιος ο πονηρός!

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΡΙΑΚΟΝΤΑ ΤΡΕΙΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΟΙ ΕΝ ΜΕΛΙΤΗΝῌ ΜΑΡΤΥΡΗΣΑΝΤΕΣ

«Οι άγιοι αυτοί άθλησαν επί Διοκλητιανού και Μαξιμιανού των βασιλέων. Ο Ιέρων ήταν ανδρείος κατά το σώμα και ευσεβής κατά την ψυχή, γεωργός στο επάγγελμα. Αυτόν τον συνάντησαν σε έναν τόπο οι υπηρέτες των ειδώλων. Και θέλοντας να τον ληστεύσουν, δεν μπόρεσαν. Διότι αυτός αφού έβγαλε από το στέλεχος του γεωργικού του εργαλείου το σίδερο, χρησιμοποίησε εναντίον τους σαν όπλο το ξύλο, με αποτέλεσμα να τους τρέψει όλους σε φυγή, γεμάτους αίματα και ιδρώτες. Ο ίδιος όμως μετά, πήγε από μόνος του στον άρχοντα κι αφού ρωτήθηκε από αυτόν για το γεγονός και αν είναι χριστιανός,  ομολόγησε τον Χριστό, οπότε του έκοψαν το δεξί του χέρι από τον αγκώνα. Οι δε υπόλοιποι άγιοι ρίχτηκαν στη γη και κτυπήθηκαν με μαστίγια. Και την επόμενη, αφού συνεχίστηκε το ράβδισμά τους για πολλές ώρες, τους οδήγησαν έξω από την πόλη της Μελιτινής και τους έκοψαν τα κεφάλια».

Έχει τονιστεί κατά κόρον ότι τα μαρτύρια που υπέστησαν οι άγιοι μάρτυρες της Εκκλησίας μας από τους εχθρούς της πίστεως, αποκαλύπτουν δύο πράγματα: πρώτον, τη δαιμονική ενέργεια των διωκτών τους: ο διάβολος και οι υπηρέτες του είναι εκείνοι που χαίρονται με τον πόνο των ανθρώπων, δεύτερον, τη μεγάλη αγάπη των αγίων προς τον Χριστό, τέτοια που τους έκανε να οδηγούνται στον θάνατο με χαρά, διότι με τον τρόπο αυτό θα κέρδιζαν τη Βασιλεία του Θεού.  Κι έχει επίσης τονιστεί ότι τα πάθη των μαρτύρων προς χάρη του Χριστού αποτελούν στην ουσία συμμετοχή τους στο Πρώτο και Μεγάλο Πάθος του ίδιου του Κυρίου, κατά κυριολεξία συμμετοχή στη Σταυρική Του θυσία, άρα  συμμετοχή και στην Ανάσταση Εκείνου. Ακριβώς λοιπόν η σημερινή ακολουθία των αγίων τριάντα τριών μαρτύρων, ποίημα Ιωάννου του μοναχού, δεν παύει να τονίζει αυτόν τον σταυρικό χαρακτήρα του μαρτυρίου τους, το οποίο τους οδήγησε προς την καλύτερη ζωή της Βασιλείας του Θεού. «Μιμήθηκαν, Κύριε, οι αθλητές το πάθος σου το θείο».

Η κατανόηση του μαρτυρίου των αγίων ως γεγονότος συμμετοχής στον Σταυρό του Κυρίου, συνιστά, κατά τον υμνογράφο, και τη μεγαλύτερη δύναμη των αγίων. Ενώ φαίνονται ηττημένοι, αυτοί μεγαλουργούν. Κι η εικόνα που επιστρατεύει ο ποιητής Ιωάννης για να δείξει την αλήθεια αυτή, είναι πράγματι μοναδική: ο Σταυρός παρομοιάζεται με τόξο που κρατείται από τον Χριστό,  το οποίο τεντώνεται προκειμένου με την ρίψη των ακονημένων βελών, δηλαδή των μαρτύρων, να τρώσει την καρδιά του διαβόλου και των υπηρετών του. «Κτυπήθηκε καταπληγωμένη η καρδιά των εχθρών. Διότι ο Χριστός τέντωσε τον Σταυρό ως τόξο κι απέστειλε τους μάρτυρες ως βέλη ακονισμένα». Με άλλα λόγια, και το Πάθος του Κυρίου, αλλά και τα πάθη των πιστών Αυτού, συνιστούν τη μεγαλύτερη δύναμή Του για την εξόντωση του κακού στον κόσμο.

Πρόκειται για την «άλλη» λογική του Χριστού και της Εκκλησίας, την οποία  δεν κατανοούν βεβαίως οι άγευστοι της πίστεως. Οι εκτός της Εκκλησίας ή οι κατ’  όνομα Χριστιανοί θεωρούν ότι η εξουσία βρίσκεται στην κατοχή των ανθρωπίνων μέσων και δυνατοτήτων. Και δεν διστάζουν, προκειμένου να κυριαρχήσουν, να χρησιμοποιούν τα μέσα αυτά για να υποτάξουν τους θεωρουμένους αδύναμους. Χωρίς να καταλαβαίνουν ότι μπαίνουν στην ίδια θέση των εχθρών του Χριστού που πίστεψαν ότι Τον «νίκησαν» γιατί Τον κάρφωσαν πάνω στον Σταυρό. Όμως η πραγματικότητα είναι άλλη. Αυτός που ανεβαίνει στον Σταυρό, έχοντας πίστη βεβαίως σ’  Εκείνον, είναι τελικώς ο δυνατός: γίνεται το βέλος του ίδιου του Θεού που «τιτρώσκει», που πληγώνει την καρδιά των δυναστών. Όπως το λέει και ο απόστολος Παύλος: «όταν ασθενώ, τότε είμαι δυνατός!» Το μόνο ζητούμενο, το ξαναλέμε, είναι η δική μας πίστη. Να μην καταβαλλόμαστε, αλλά να έχουμε αδιάκοπα  στραμμένο το βλέμμα μας «προς τον δυνάμενον σώζειν», τον παντοδύναμο Θεό μας. Η Ανάσταση και η δική μας τότε θα είναι θέμα ολίγου χρόνου.

ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ΄ ΛΟΥΚΑ

«μή φοβοῦ∙ μόνον πίστευε» (Λουκ. 8, 50)

Διπλό θαύμα του Κυρίου καταγράφει το σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα: πρώτον την ανάσταση της κόρης του αρχισυνάγωγου Ιάειρου και δεύτερον τη θεραπεία μιας  αιμορροούσας γυναίκας. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι πραγματοποιεί ο Κύριος και τρίτο θαύμα, σε ψυχολογικό και πνευματικό επίπεδο, όταν στρέφεται στον τραγικό πατέρα που καταρρέει προφανώς από το άκουσμα της είδησης του θανάτου της κόρης του, και τον ανυψώνει λέγοντας τον μη φυσικό για τα δεδομένα της στιγμής λόγο: «μη φοβού∙ μόνον πίστευε και σωθήσεται η θυγάτηρ σου».

1. «Μη φοβού». Η προτροπή αυτή του Κυρίου πράγματι πρέπει να θεωρηθεί παράδοξη και μη φυσική, για τα δεδομένα της στιγμής. Διότι τι πιο φυσικό ένας πατέρας στο άκουσμα του θανάτου του παιδιού του να «παγώνει» και να νιώθει ότι καταρρέει; Ο Ιάειρος εκείνην τη στιγμή της είδησης ότι η κόρη του πέθανε πρέπει να βίωσε την απόλυτη μοναξιά του χαμένου και χωρίς στήριγμα ανθρώπου που πέφτει στο κενό - ένα αίσθημα κόλασης. Ο Κύριος ως παντογνώστης και καρδιογνώστης διέγνωσε αμέσως την τραγικότητα του Ιάειρου. Κι ήταν ο μόνος στον κόσμο που μπορούσε να γνωρίζει επακριβώς το τι σημαίνει φόβος. Διότι είναι ο Δημιουργός του κόσμου και του ανθρώπου, τον οποίο δημιούργησε κατ’ εικόνα και καθ’  ομοίωσίν Του, προικισμένο άρα με όλες τις χάρες και τις δυνάμεις Του, έστω εν σπέρματι, κατά συνέπεια χωρίς ο φόβος να κυριαρχεί στην ύπαρξή του. Ο φόβος δυστυχώς εισήλθε στη ζωή του από τη στιγμή της ανταρσίας του απέναντι στον Κύριο και Θεό του, ήταν δηλαδή ένα από τα τιμήματα που εισέπραξε από την αμαρτία του. «Ήκουσα της φωνής Σου και εφοβήθην» ομολογεί ο Αδάμ μετά την ανυπακοή του. Κι ο φόβος αυτός ως καρπός της αμαρτίας απλώνεται σε όλες τις σχέσεις του: και με τον συνάνθρωπο και με τη φύση – η αμαρτία αλλοιώνει τα πάντα στη ζωή του!

2. Αλλά αν ο Κύριος ήταν και είναι ο μόνος που μπορεί στο έσχατο βάθος να διαγνώσει τα ανθρώπινα αρνητικά συναισθήματα, είναι και ο μόνος που μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά και δραστικά τον άνθρωπο στο να τα υπερβεί. Και η υπέρβαση αυτή γίνεται με κατεξοχήν θετικό τρόπο. Στην προτροπή «μη φοβού» - η παρουσία του Θεού στον άνθρωπο συνοδεύεται πάντοτε με αυτήν την προτροπή: «μη φοβού», «μη φοβείσθε» - υπάρχει ο προσανατολισμός και η θετική ώθηση: «μόνον πίστευε». Για τον Κύριο, δηλαδή την αλήθεια, η υπέρβαση του φόβου – του όποιου φόβου, ακόμη και του επιτεταμένου και παράλογου φόβου, όπως είναι η φοβία –  πραγματοποιείται  εκεί που ο άνθρωπος ανοίγεται στο πέλαγος της πίστεως. Κι όχι μιας οποιασδήποτε πίστεως, αλλά αυτής που συνδέεται με τον πρόσωπό Του, με την αποδοχή δηλαδή του Ίδιου ως Σωτήρα και Λυτρωτή του ανθρώπου. Γιατί στο χαρισματικό αυτό επίπεδο ο πιστός πια ζώντας ως μέλος Εκείνου αισθάνεται τη στοργική Του πρόνοια, βρίσκεται στην αγκαλιά του Πατέρα του, «ακούει» τους κτύπους της γεμάτης αγάπης απέναντί του «καρδιάς» Του. Ο ίδιος άλλωστε δεν βεβαίωσε ότι τίποτε δεν είναι «επιλελησμένον»-ξεχασμένο ενώπιόν Του; Και το παραμικρότερο χορταράκι και πουλάκι είναι αντικείμενο της αγάπης Του, πολύ περισσότερο ο «κατ’ εικόνα» του δημιουργημένος άνθρωπος – «πολλών στρουθίων διαφέρετε»!

3. Αυτή η βαθειά αλήθεια που γίνεται εμπειρία ζωής από τον πιστό έκανε και τον άγιο Χρυσόστομο να διαλαλεί, σαν να μιλούσε ο ίδιος ο Κύριος μέσα από τον ίδιο: «Εγώ πατήρ, φησίν ο Χριστός, εγώ αδελφός, εγώ νυμφίος, εγώ οικία, εγώ τροφή, εγώ ιμάτιον, εγώ ρίζα, εγώ θεμέλιος, παν όπερ αν θέλοις εγώ…Εγώ φίλος και μέλος και κεφαλή και αδελφός και αδελφή και μήτηρ, πάντα εγώ∙ μόνον οικείως έχε προς εμέ». Αν είχαμε πνευματικά μάτια ανοικτά, θα βλέπαμε ότι πλημμυριζόμαστε  διαρκώς από το φως, την αλήθεια, τη ζωή και την αγάπη. Θα βλέπαμε στον εαυτό μας, στον κάθε συνάνθρωπο, σε όλη τη δημιουργία την πανάγαθη παρουσία του Θεού! Κι όχι μόνον αυτό. Θα μπορούσαμε να νιώσουμε και την ευεργετική παρουσία στην ψυχή και στο σώμα μας του φύλακα αγγέλου μας. Γι’  αυτό τελικώς και κανείς δεν μπορεί να βλάψει τον Χριστιανό, είτε θηρίο είναι αυτό είτε πονηρός άνθρωπος είτε ο ίδιος ο αρχέκακος διάβολος. Διότι προστάτη έχει όλον τον κόσμο των αγγέλων, κυρίως όμως τον Χριστό και τους αγίους Του. «Ει ο Θεός υπέρ ημών, τις καθ’  ημών;» θα φωνάξει ο απόστολος Παύλος.

Δεν είναι υπερβολή λοιπόν αυτά που διαβάζουμε στους Πατέρες μας, όπως για παράδειγμα στον άγιο Ισαάκ τον Σύρο: «Μη σε ταράξει καθόλου – γράφει στον τρίτο του λόγο – ο λογισμός του φόβου…αλλά μάλλον πίστευε ότι έχεις φύλακα τον ίδιο τον Θεό που είναι μαζί σου... και κανείς δούλος δεν μπορεί να βλάψει κανέναν από τους συνδούλους του χωρίς να το παραχωρήσει Εκείνος, που προνοεί και κυβερνά τα πάντα. Καθότι ούτε οι δαίμονες, ούτε τα βλαπτικά  θηρία, ούτε οι κακοί άνθρωποι μπορούν να εκπληρώσουν το κακό τους θέλημα για αφανισμό και απώλεια του άλλου, όταν δεν θέλει ο κυβερνών τα πάντα Θεός. Αλλά και όταν θέλει, δίνει και όρια σ’ αυτά, κατά πόσο πρέπει να βλάψουν».

Για τον πραγματικό χριστιανό ο φόβος υφίσταται μεν, αλλά δεν έχει τη δύναμη να  τον καταβάλει. Πολύ περισσότερο δεν αφήνει ο χριστιανός χώρο μέσα του να αναπτυχτεί οποιαδήποτε φοβία, παράλογος δηλαδή, όπως είπαμε, και επιτεταμμένος φόβος. Αρκεί να υπάρχει η προϋπόθεση που θέτει ο Κύριος: η πίστη σ’  Αυτόν. Ο Ίδιος  το ξεκαθάρισε: το αντίδοτο του φόβου είναι η πίστη. «Μη φοβού∙ μόνον πίστευε». Να πιστεύουμε όμως αληθινά σ’ Αυτόν, που θα πει να αγαπούμε κι Εκείνον και τους συνανθρώπους μας – αυτή είναι η αληθινή πίστη: «πίστις δι’ αγάπης ενεργουμένη» (απ. Παύλος). Και τότε, εμπειρικά πια, θα βλέπουμε ότι η αγάπη αυτή θα αποδιώχνει τον όποιο φόβο. Όπως το λέει και ο απόστολος Ιωάννης: «φόβος ουκ έστιν εν τη αγάπη. Αλλ’ η τελεία αγάπη έξω βάλλει τον φόβον».